Jak pomóc dziecku z ChAD

Chorobę afektywną dwubiegunową rozpoznaje się dużo częściej u dorosłych niż u dzieci czy młodzieży. Jednak pierwsze symptomy choroby pojawiają się przed ukończeniem 19 tego roku życia u połowy chorych. Szacuje się, że u około jednego procenta młodzieży stawia się diagnozę ChAD, a u dalszych 6% objawy należące do spektrum choroby dwubiegunowej. Amerykańscy lekarze mówią o gwałtownym wzroście zdiagnozowanych nastolatków. W ciągu ostatnich 10 lat liczba zdiagnozowanych nastolatków w Stanach wzrosła czterokrotnie. Pytanie czy wcześniej młodzież była niedodiagnozowana czy teraz zbyt szybko stawia się diagnozę choroby afektywnej dwubiegunowej.

Wśród czynników ryzyka sprzyjających wystąpieniu choroby afektywnej dwubiegunowej lub współwystępujących z ChAD wymienia się poza czynnikami genetycznymi, czynniki środowiskowe:

  • uzależnienie od narkotyków
  • stany pobudzenia spowodowane lekami czy dopalaczami
  • nadmierne spożywanie alkoholu
  • zaburzenia lękowe, lęk separacyjny, ataki paniki
  • stres pourazowy
  • zespół nadpobudliwości z deficytem uwagi

Leczenie choroby afektywnej dwubiegunowej dzieci i młodzieży przebiega podobnie jak dorosłych. Poza farmakoterapią powinno być uzupełnione przez psychoterapię i psychoedukację zarówno dziecka jak i rodziców czy opiekunów.

Co rodzic może zrobić by wspomóc swoje dziecko w długotrwałym leczeniu.

  • dowiedzieć się jak najwięcej o chorobie. Na początek można przeczytać listy do bliskich o manii i depresji, pisane przez osoby dorosłe, ale na pewno pomocne również rodzicom.
  • wsłuchać się w swoje dziecko, pozwolić mu mówić i opowiadać o swoich problemach
  • być cierpliwym i wyrozumiałym
  • pomóc prowadzić z dzieckiem dzienniczek choroby i zapiski dotyczące samopoczucia i zmian nastroju w kolejnych dniach. Przejścia z okresu manii do depresji i z powrotem są częstsze w przebiegu ChAD u młodzieży niż u dorosłych, częstsze są też stany mieszane.
  • pomóc dziecku prowadzić regularny tryb życia
  • regularne, zdrowe posiłki
  • regularne godziny snu – tyle samo godzin snu codziennie, te same pory kładzenia się spać i wstawania
  • regularny wysiłek fizyczny, w miarę możliwości sport
  • ograniczyć alkohol, narkotyki, substancje pobudzające

 

Źródła:

Diagnozowanie choroby afektywnej dwubiegunowej u dzieci i młodzieży, psychiatria.pl
Choroba afektywna dwubiegunowa u dzieci i młodzieży, lek. Magdalena Miernik-Jaeschke, mp.pl
How to Recognize and Treat Bipolar Disorder in Teens healthline.com

ChAD u dzieci

Do zachorowania i rozpoznania choroby afektywnej dwubiegunowej najczęściej dochodzi między 16 a 25 rokiem życia, jednak już młodsze dzieci mogą chorować na #ChAD. Problemem w diagnozie choroby dwubiegunowej u dzieci może być podobieństwo jej objawów z objawami zespołu nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Mimo wielu podobieństw, część symptomów jest charakterystyczna wyłącznie dla ChAD ale i obie choroby przenikają się wzajemnie.

Jak podaje Synapsis.pl: „do 90% dzieci z diagnozą ChAD spełnia kryteria ADHD, ale jedynie 20% dzieci z ADHD spełnia kryteria ChAD”.

Wśród cech wspólnych dla ADHD i ChAD u dzieci wymienia się m.in.:

  • drażliwość
  • ruchliwość
  • zaburzenia koncentracji
  • impulsywność

#ADHD to zespół nadpobudliwości z deficytem uwagi. Objawia się problemami z kontrolą uwagi i hamulców.  Dziecko z ADHD ma stale, a nie tylko epizodycznie kłopoty z ustaniem w jednym miejscu, z czekaniem na jego kolej mówienia, z usiedzeniem w ławce czy przy stole, jest nadmiernie ruchliwe, impulsywne i pobudzone.

Z kolei  #ChAD jest poważnym zaburzeniem nastroju.

Wśród objawów wymienia się:

  • częste zmiany humoru – z minuty na minutę czy z dnia na dzień
  • zmiany w poziomie energii, zachowania, myślenia
  • zwracające uwagę podwyższenie nastroju,
  • zachowania wielkościowe,
  • płacz bez powodu,
  • popadanie w chwilową depresję
  • cykliczny niepokój, nadpobudliwość, rozkojarzenie, pobudzenie seksualne,
  • trudności ze snem, zmniejszone zapotrzebowanie na sen
  • ataki gniewu, paniki
  • czasami lęk separacyjny, problemy behawioralne

Rzadko zdarza się, by ta sama osoba miała zarówno zespół nadpobudliwości psychoruchowej i chorobę afektywną dwubiegunową. Jeśli już, ADHD przychodzi wcześniej, ChAD rozpoznaje się kilka lat później, w wieku młodzieńczym.

Źródło: ctah.eu, psychiatria.pl, synapsis.pl

 

Ojciec i syn

Dzieci starszych ojców mają większe ryzyko problemów psychiatrycznych

Ojciec i synDzieci ojców, którzy spłodzili je po 45 roku życia mają większe ryzyko rozwinięcia różnych schorzeń psychiatrycznych – donosi badanie szwedzkich i amerykańskich lekarzy opublikowane w lutym 2014 roku. Badacze zanalizowali historie 2,6 miliona osób urodzonych w Szwecji w latach 1973-2001, co stanowiło około 90% wszystkich narodzin w Szwecji w tym okresie. Analizowano różnice w historii rodzeństwa spłodzonego przez tego samego ojca w różnym wieku. Porównywano historię dzieci poczętych przez ojców, mających ponad 45 lat oraz 20-24 latków.

Badacze wykazali kilkoma różnymi metodami statystycznymi, że im starszy wiek ojca w momencie prokreacji, tym większe ryzyko rozwoju zaburzeń psychiatrycznych u jego dziecka. Największe ryzyko dotyczy afektywnej choroby dwubiegunowej (HR=24,7, 95%CI=12,2-50,31) oraz ADHD (HR=13,3, 955CI=6.85 – 25.16), ale także – choć w mniejszym stopniu – autyzmu, uzależnień, psychozy i ryzyka prób samobójczych. Wyniki te zdają się potwierdzać hipotezę o liczniejszych z wiekiem mutacjach podczas procesu spermatogenezy (produkcji plemników). Im starszy mężczyzna tym większe ryzyko nieprawidłowości podczas produkcji plemników, a tym samym predyspozycji genetycznych do schorzeń psychiatrycznych.

Podsumowując, choć nie można przejść koło tych liczb obojętnie, jednak wyniki badania nie mogą być przyczyną rezygnacji z późnego ojcostwa – wzrost ryzyka w liczbach bezwzględnych nie jest duży. Trzeba sobie również zdawać sprawę, że nie tylko biologia wpływa na przyszłość potomstwa, ale szereg innych czynników środowiskowych, gdzie starsze ojcostwo ma wiele zalet i przewag na ojcostwem w wieku młodym: starsi mężczyźni tworzą bowiem trwalsze związki, są bardziej dojrzali emocjonalnie i zapewniają lepsze warunki finansowe swoim dzieciom.

Czytaj też:Ojcostwo w późnym wieku a ChAD

Na podst.
Paternal Age at Childbearing and Offspring Psychiatric and Academic Morbidity. Brian M. D’Onofrio et al. JAMA Psychiatry, Vol 71, No.4

Czy niedobory snu wiążą się z zaburzeniami emocjonalnymi u nastolatków?

77_bWłaściwy sen jest jednym ze znanych od dawna czynników, mających wpływ na nasze samopoczucie i zdrowie psychiczne. Według badań prowadzonych od lat w ramach tzw. medycyny snu, młodzi ludzie w okresie dorastania powinni spać co najmniej 8,5-9 godzin dziennie. Niestety śpią krócej. Może mieć to związek zarówno ze specyfiką okresu dojrzewania, jak i – co podnoszone jest coraz częściej – z natłokiem informacji, zdarzeń i nowym stylem życia towarzyskiego na portalach społecznościowych.

Włoscy lekarze opublikowali niedawno wyniki badania SEYLE, analizującego nawyki związane ze snem u 12 tysięcy nastolatków w wieku 14-15 lat. Badanie obejmowało młodzież z 10 państw Europy oraz z Izraela. Okazało się, że młodzi ludzie z poważnymi problemami emocjonalnymi śpią co noc o 30 minut krócej niż ich rówieśnicy bez takich zaburzeń. Osoby, które miewały myśli samobójcze raportowały sen skrócony średnio o 36 minut. Badanie, choć bezspornie potwierdza współwystępowanie problemów natury psychicznej i niedoborów snu, nie odpowiada jednak na pytanie czy niedobór snu jest przyczyną zaburzeń emocjonalnych, czy odwrotnie – zaburzenia emocjonalne są przyczyną niedosypiania.

Bez względu na kierunek tej zależności – niewątpliwie nasze dzieci powinny spać dłużej…

Na podst.
Hours of sleep in adolescents and its association with anxiety, emotional concerns, and suicidal ideation. L. Mandelli i wsp. Sleep Medicine . Published online 18 December 2013

Wcześmiak

Wcześniaki mniej odporne psychicznie?

WcześmiakW związku z rozwojem technik medycznych, coraz większa liczba dzieci przedwcześnie urodzonych (czyli dzieci, które przyszły na świat przed przed 40 tygodniem ciąży) przeżywa szczęśliwie i rozwija się prawidłowo.
Do tej pory badania medyczne skupiały się głównie na obserwacjach rozwoju neurologicznego i funkcji poznawczych, w których najczęściej raportowane były odchylenia od normy względem dzieci urodzonych o czasie.
Badanie szwedzkich lekarzy z Instytutu Karolinska w Sztokholmie, po raz pierwszy analizuje związek między przedwczesnym urodzeniem a późniejszymi problemami psychicznymi w wieku młodzieńczym i okresie wczesnej dorosłości (8-29 lat).
Przez 15 lat badacze analizowali losy olbrzymiej grupy dzieci – ponad 545 628 dzieci urodzonych w latach 1973-79, pod kątem liczby hospitalizacji (pobytów w szpitalu) w oddziałach psychiatrycznych, odnotowanych przypadków uzależnienia od alkoholu, leków i narkotyków.
Wnioski z tego badania wskazują na zależność liniową: im wcześniej przed terminem urodzone dziecko, tym większe ryzyko problemów psychicznych i uzależnień. Po uwzględnieniu wpływu środowiska (urodzenie w rodzinach patologicznych lub ze złymi wzorcami zachowań), ryzyko to sprecyzowano w następujący sposób:Jeśli średnie ryzyko w całej populacji dzieci urodzonych w tych latach określić jako 1, to

  • dla dzieci urodzonych pomiędzy 24 -32 tygodniem ciąży – wynosi ono 1.68
  • dla dzieci urodzonych pomiędzy 33-36 tygodniem ciąży – wynosi ono 1.21
  • dla dzieci urodzonych prawie w terminie (37-38 tydzień ciąży) – wynosi 1,08

Zdaniem naukowców szwedzkich dzieci przedwcześnie urodzone powinny być objęte programem obserwacyjnym i profilaktycznym , który wspierałby je w zachowaniu zdrowia psychicznego i obniżał ryzyko uzależnień w okresie młodości. Szwecja, jako Państwo z bardzo rozwiniętą opieką socjalną i dbające nie tylko o wzrost liczby narodzin , ale i zdrowie nowych obywateli – jest zapewne w stanie sprostać temu zadaniu.

Na podst. Pediatrics 2009;123
dziadek z wnuczka

Ojcostwo w późnym wieku a ChAD

dziadek z wnuczkaDzieci mężczyzn, którzy poczęli dziecko w wieku 55 lat lub więcej mają większe ryzyko wystąpienia choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD).
Udowodniono to badając olbrzymią grupę 13 428 osób z ChAD w warunkach szpitalnych oraz pięciokrotnie więcej osób zdrowych, stanowiących tzw. grupę kontrolną.
Stwierdzono, że ryzyko wystąpienia ChAD rośnie wraz z wiekiem ojca. Związek ten widoczny jest zwłaszcza w przypadku osób z wczesnym początkiem ChAD. Znaczenie wieku matki nie miało znaczenia.
W przeszłości wykazano, że takie choroby jak schizofrenia lub autyzm występują częściej u dzieci starszych ojców. Uważa się , ze przyczyną tego mogą być nowe mutacje genowe zachodzące w plemnikach. Komórki rozrodcze mężczyzn tworząc plemniki dzielą się bowiem ok.660 razy do 40 r.ż., co zwiększa ryzyko błędu przy powielaniu DNA (np. pod wpływem promieniowania kosmicznego i in. czynników). Tymczasem kobiety rodzą się ze stałą liczbą komórek jajowych, które nie muszą się dzielić i są stopniowo wykorzystywane podczas kolejnych cykli miesięcznych.
Frans M. i wsp. Arch Gen Psychiatry 2008;65(9):1034-1040